Garden
  
1865: 650   gardsbruk i Ål
1999: 265   gardsbruk i Ål

Det har vore gardsdrift i Hallingdal sidan bronsealderen.

Heimbygda presenterer:
Husa på garden
Folket på garden
Ordliste

Her får du vite meir om gardslivet i gamle dagar, på 1800-talet og tidleg på 1900-talet.
  
 
Turmål Bøker Foto, lydband og anna
Har du tips til turmål som har med emnet å gjere? Kontakt oss!


GAMLE GARDAR

Moldbakken, Torpo (bygdetun)
Kontakt: Ål kommune

Ål bygdamuseum

Gamle Leksvol og Øvre Tunet, støl og husmannsplass
Kontakt: Thor Warberg, epost twarberg@online.no

Informasjon om museet  

Hallingdal museum, Nesbyen
Staveloftet
Revegarden
Kontakt: Telefon 32 07 14 85,
epost
firmapost@hallingdal-museum.no


Ål 52
- tips til turar i Ål kommune
Holu-Kyrhovda (bufarveg)
Selsbergi (stølar, gardar og husmannsplassar)
Heimåsvegen (heimstølar)

Fjellvegen (bufarveg)
Heimbygda har delt litteraturen inn i:

HUSA PÅ GARDEN
ARBEIDET PÅ GARDEN
FOLKET PÅ GARDEN

med desse undergruppene:

LESETIPS

HØGTLESING
LOKAL LITTERATUR
Oversikter
Personlege forteljingar, segner og eventyr
Dikt, songtekstar og romanar
GENERELL LITTERATUR

Klikk på boka, og du kjem inn i bokbasen. Klikk på forfattaren, og du kjem til Folk.
FILM

Bygde før og no [video]  : gardsreiskap frå gamle dagar (199?). Innhald: På ski og mei, På hjul, Våronna, Slåtten, Skuronn og tresking. 1 videokass., 30 min.

Båndlaging (1962). 1 videokassett, 18 min.

Hestekrefter (1985). Om gamle og nye tider i  gardsarbeidet i Ål. 1 videokassett, 30 min.

Husdyr og gammelt håndverk (1992). Opptak frå Ål-utstillinga 1991 og 1992. 1 videokassett, 45 min.

Skogbruk i gammal tid. 1 videokassett, 30 min.

Tømmerdrift på gamalt vis i Hallingdal : ein videofilm laga for Hallingdal folkemuseum  (19?). 1 videokassett, 53 min.

Tømmerkjøring med hest. 1 videokassett


LYDBAND, CD

"Då sølvreven kom" av Trond Haug (Hemsedal), i Dialektprøver frå Hallingdal. 15. 30 min.

"Forlunning" av Nils O. Eiklid (Gol), i Dialektprøver frå Hallingdal. 8. 26 min.

"Husmannsplassen" av Guttorm Sollien (Hol), i Dialektprøver frå Hallingdal. 2. 10 min.

"Kolkøyring" av Marta Lilleslåtten (Hol), i Dialektprøver frå Hallingdal. 20. 13 min.

x"Korndyrking" av Botolv Haugen, i Dialektprøver frå Hallingdal. 7. 30 min.

x"Kvinnearbeid på ein gard for 60 år sidan" av Kari Rue (Hol), i Dialektprøver frå Hallingdal. 13. 30 min.

"Langsleden" av Lars Opsata, i Dialektprøver frå Hallingdal. 9. 30 min.

x"Om klede" av Kari Rue (Hol), i Dialektprøver frå Hallingdal. 12. 30 min.

x"På jakt" av Eirik H. Mørk (Hol), i Dialektprøver frå Hallingdal. 12. 19 min.

"På tømmerhogst" av Per Garnås (Nes), i Dialektprøver frå Hallingdal. 11. 17 min.

"På tømmermerking" av Tor Bjørn Lien (Flå), i Dialektprøver frå Hallingdal. 19. 25 min.

"Slåttekaren" av Tor Gunhildgard, i Dialektprøver frå Hallingdal. 9. 12 min.

"Steinmerra", i Dialektprøver frå Hallingdal. 11. 14 min.

"Å vera barn for 50 år sidan" av Sigrid Støyten (Hemsedal), i Dialektprøver frå Hallingdal. 6. 28 min.

"Å vera jagargut" av Sevat Torsteinsrud, i Dialektprøver frå Hallingdal. 9. 16 min.


INTERNETT

Imse søgnir - Stavelofte
[online]. Historier.no. URL: http://www.historier.no [Lasta ned 16.09.09];
avskrift frå Søgnir fraa Hallingdal (1868, 1926, 1968) av Johan Eberhard Nielsen.

Tingstugu på Leksvol [online]. Historier.no. URL: http://www.historier.no [Lasta ned 16.09.09];
avskrift frå Hallingdal og hallingen (1943, 1996) av Anders Mehlum (red.)

«Bonden» kalla folk i Ålsgjeld ein husmann [online]. Historier.no. URL: http://www.historier.no [Lasta ned 16.09.09];
avskrift frå
Hallingdal og hallingen (1943, 1996) av Anders Mehlum (red.)
HUSA PÅ GARDEN

LOKAL LITTERATUR

Oversiktar

"Attlagde buplassar i Leveld" av Knut M. Lappegard, i: Dølaminne (1985, s. 48-87)

Brøyte seg rydning (2002) av Olav Randen

"Den eldste busetnaden i Hallingdal" av Kristen Svarteberg, i: Dølaminne (1972, s. 51-61)

Det var en gang en hallingstue..
(2006) av Kirsti Brekke

"Indberetning fra forstmester Asbjørnsen angaaende torv- og brændeforhold i de hallingdalske sæteregne" (1869) av Peter Christen Asbjørnsen, i: Dølaminne (1970, s. 42-46)

I steinbu og snaufjell i Øvre Hallingdal (2006) av Olav Randen

"Kvernbruk" av Lars Opsata, i: Oppi dalo (1977, s. 132-133)

"Nedlagde og tilgrodde Votndals-bruk" av Botolv Baklien, i: Dølaminne (1976, s. 49-52)

"Sjølberging" av Lars Opsata, i: Oppi dalo (1977, s. 75-82)


Dikt, songtekstar og romanar

"Den gamle løa", i: Stigen over stupet (1966, s. 25-26) av Guri Ulshagen

"Nedlagt bruk", i: Malmen i vårt tre (1973, s. 32) av Guri Ulshagen


GENERELL LITTERATUR
Søk i bokbasen på emneorda:
gardar
gardsbruk



ARBEIDET PÅ GARDEN

HØGTLESING

LOKAL LITTERATUR

Oversiktar

"Attersyn på arbeidslivet i Skurdalen" av Øystein Kåset, i: Dølaminne (2006, s. 8-26)

"Dugnad" av Lars Opsata, i:
Oppi dalo (1977, s. 134-135)

"Gardsliv" av Embrik Veslegard, i: Buskerud og Telemark i manns minne (1971, s. 34-39) av Henning Alsvik, Randi Asker og Leiv Fetveit (red.)

"Geita" av Paul Breiehagen, i: Gamle Hallingdal (1990, s. 38-39)

Hallingdal Folkemuseum 1899-1999 (1999) av Paul Breiehagen

"Hesten i arbeidslivet" av Knut M. Lappegard, i: Jul i Hallingdal (1999, s. 46-47)

Opplev slåtten: veiledning, opplæring og opplevelse i høyonna med håndredskap (2001) av Hans Petter Evensen

Pelsdyrnæringa i Hallingdal 1920-2003 (2003)

"Sølvreven og Hallingdal" av Paul Breiehagen, i: Gamle Hallingdal (1983, s. 48-49)

"Sølvrevgården i Hallingdal Folkemuseum" av Torill Thømt, i: Dølaminne (1983, s. 89-95)

"Telemarksfeet" av Paul Breiehagen, i: Gamle Hallingdal (1983, s. 50-49)

"Veiding" av Lars Opsata, i: Oppi dalo (1977, s. 128-131)
 
"Torvbruk i Leveld" av Asle Kirkedelen, i:  Dølaminne (1970, s. 46-49)

Aal bygdesoge (1955, band 2) av Kristen Svarteberg

Ål Museumslag. 70 år i strev og slit
(1995) av Paul Breiehagen

Personlege forteljingar, segner og eventyr

"Dagbok åt Andres Olsen Hove" (om innleigd arbeidskraft) av Nils Noss (red.), i: Dølaminne (1984, s. 81-95)

Den gamle garden (1972) av Lars Opsata

Draumen om ei betre verd
(2000, s. 16-27) av Anne Salverson Childers 

"I slåtten", i: Frå skog og mark (19, s. 38-53) av Lars Opsata

"Frå Perstølen til Perstølhuset", i: Dølaminne (2003, s. 62-82)

Godfar minnest og fortel
(1983) av Lars Opsata


"Nedreskorgråen" (om ein hest) av Paul Breiehagen, i: Gamle Hallingdal (1983, s. 68-69)

Dikt, songtekstar og romanar

"Bukken og kjeppen", i: Stigen over stupet (1966, s. 33-34) av Guri Ulshagen

"E skal bli so snill" (om ein bortkomen kalv), i: Vegane (1960, s. 60-61) av Guri Ulshagen

"Her susar saga", i: Malmen i vårt tre (1973, s. 35) av Guri Ulshagen

"Ho Guri og Rosenkoll", i: Dikt og draum (1943, s. 40-41) av Olava Engh

"Leikros mi", i: Dikt og draum (1943, s. 39) av Olava Engh

"Sumarslottet" (om gjeting), i: Malmen i vårt tre (1973, s. 20) av Guri Ulshagen


GENERELL LITTERATUR

Søk i bokbasen på emneorda:
gardar
gardsarbeid




FOLKET PÅ GARDEN

LESETIPS


"En glad gut" av Bjørnstjerne Bjørnson, i: Verker i samling. 1 (1993, s. 107-136)  

Sidsel Sidserk og andre kjerringemner (1976) av Hans Aanrud


HØGTLESING

...


LOKAL LITTERATUR

Oversiktar

"Ein husmannskontrakt frå Ål 1788" av Botolv Baklien, i: Dølaminne (1975, s. 79-83)

"Gå og beda" av Lars Opsata, i: Oppi dalo (1977, s. 50-58)

"Husmenn og plassefolk" av Knut M. Lappegard, i: Dølaminne (1987, s. 14-33)

Husmannsplassar i Kvinnegardslie og Øvre-Ål
(1993) av Ola Ellingsgard (red.)

Husmannsplassar i Leveld og Vats
(1991) av Ola Ellingsgard (red.)

Husmannsplassar i Nasagardane, Skattebøl, Strand, Breie
(1997) av Ola Ellingsgard (red.)

Husmannsplassar i Torpo
(1996) av Ola Ellingsgard (red.)

Husmannsplassar i Votndalen
(1992) av Ola Ellingsgard (red.)

"Kven åtte jorda i gamal tid?" av Kristen Svarteberg, i: Dølaminne (1972, s. 62-65)

"Kår" (1972) av Lars Opsata, i: Den gamle garden (1972, s. 72-75)


Personlege forteljingar, segner og eventyr

"Godfar og godmor (Sonen hans Vesle-Tolleiv fortel)" av Lars Opsata , i: Oppi dalo  (1977, s. 5-12)

"Turke-stugu og Turke-folk" av Knut M. Lappegard, i: Dølaminne (1986, s. 44-48)


Dikt, songtekstar og romanar

"Bukken og kjeppen", i: Stigen over stupet (1966, s. 33-34) av Guri Ulshagen

"E skal bli so snill" (om ein bortkomen kalv), i: Vegane (1960, s. 60-61) av Guri Ulshagen

"Ho Guri og Rosenkoll", i: Dikt og draum (1943, s. 40-41) av Olava Engh


GENERELL LITTERATUR
Søk i bokbasen på emneorda:
gardar
husmannsvesen