Oppskrifter på festmat

Kva er småmat?
Kva er lefsekling?
Kva er majjæl?








 

 



















 

 

 

 


  
Kva er småmat?

Hovudrett til gjestebod; ei blanding av kjøt, kraft, potet og grønsaker.


I Øvre Hallingdal (Ål og Hol) har småmaten vore festmat til gjestebod (bryllaup). Mange nyttar den til fest i dag òg.  Den tek lang tid å lage, og det er mykje å halde orden på viss ein skal gjere det heilt riktig. Småmaten blir servert saman med lefsekling og øl.

I dag går det an å få kjøpt ferdig småmat i butikken. 

Les meir om småmat i:
Meir hallingkost (1998, s. 23-25) av Lise Laa
Nettsida til Hallingkost: http://www.hallingkost.no


Gjestebod
  
Tilbake til spørsmåla
























 

 

 

 

 

 

 



  
Kva er lefsekling?

Tynne lefser smurt med smør og sukker og delt i trekantar .


Lefsekling (kling) har vorte nytta til spesielle høve i Ål, til gjestebod og høgtider og til gjester. 

Lefsebakarane nytta det finaste mjølet dei hadde, gjerne saman med knuste poteter. 

Deigen må kjevlast ut så tynt som mogeleg til ein rund leiv. Ein må passe godt på den tynne leiven når han blir steikt på takka. Han må ikkje få brune flekkar, slike som ein får på pannekaker og potetkaker. 

Etter steikinga blir lefsa smurt med smør og sukker, bretta i to og delt i trekanta snippar. Alt som er ujamt og til overs skjer ein vekk.  Når ein serverer lefseklingen skal snippane ligge "andføttes" på eit ovalt fat. Det er då det er fint! 




Les meir om lefsekling i:
Meir hallingkost (1998, s. 56-57) av Lise Laa

Takkebakst
Gjestebod
  
Tilbake til spørsmåla




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


  
Kva er majjæl?

Kokt kjøt med kjøtkraft, grønsaker og potetar.


Majjæl (matgjerd) vart mykje brukt i Hallingdal. Mange stader åt dei majjæl kvar sundag til nons (middag). Det som vart att åt dei gjerne neste dag. I Gol, Nes og Flå var majjæl gjestebodsmat den fyrste dagen av feiringa. 

Kjøt, grønsaker og potetar vart kokt i same gryta. Det var vanleg å fyrst ete søet (kjøtkrafta) med litt av grønsakene. Etterpå åt ein kjøtet saman med poteter og resten av grønsakene.  

Majjæl kunne ein lage av ferskt eller salta saue- eller svinekjøt.  Nokon meinte at ein skulle blande ferskt og gamalt kjøt, då fekk majjælen ein heilt spesiell smak.  


Les meir om majjæl i:
Meir hallingkost (1998, s. 26-27) av Lise Laa

Tilbake til spørsmåla